หลังจากที่บทเรียนคราวที่แล้วเราได้เรียนเรื่องประวัติความเป็นมาของวรรณคดีเรื่องสุนทรภู่ไปแล้ว วันนี้เราจะพาน้อง ๆ ไปเรียนรู้ถึง คุณค่าในเรื่องพระอภัยมณี ว่ามีคุณค่าด้านใดบ้าง เพื่อที่น้อง ๆ จะได้รู้เหตุผลว่าทำไมวรรณคดีเรื่องนี้ถึงเป็นเรื่องที่โด่งที่สุดอีกเรื่องหนึ่งของสุนทรภู่ เป็นวรรณคดีที่ดังข้ามเวลาและอยู่ในแบบเรียนภาษาไทย ถ้าพร้อมแล้วเราไปเรียนรู้เรื่องนี้พร้อมกันเลยค่ะ
คุณค่าในเรื่องพระอภัยมณี
คุณค่าทางด้านวรรณศิลป์
พระอภัยมณีเป็นเรื่องมีรสทางวรรณคดีคือเสาวรจนีย์และสัลปังคพิสัย ดังนี้
- เสาวรจนีย์ เป็นบทชมโฉมหรือความงาม พบในตอนที่พระอภัยชมความงามของนางเงือก
2. สัลปังคพิสัย เป็นบทโศกเศร้า คร่ำครวญ พบในตอนที่นางผีเสื้อสมุทรคร่ำครวญถึงพระอภัยมณีผู้เป็นสามีที่ได้หนีนางไป
จะเห็นได้ว่าคุณค่าในเรื่องพระอภัยมณีด้านวรรณศิลป์นั้นปรากฏรสทางวรรณคดีด้วยกันทั้ง 2 รส คือเสาวรจนีย์ สัลปังคพิสัย ซึ่งเป็นบทชมนางและบทเศร้าโศก ถึงแม้จะไม่ได้มีทั้ง 4 รส แต่ทำให้ผู้สามารถเข้าถึงอารมณ์ตัวละครได้เป็นอย่างดี เพราะความไพเราะของบทประพันธ์และถ้อยคำต่าง ๆ ที่สุนทรภู่เลือกใช้
คุณค่าทางด้านสังคมและวัฒนธรรม
ความรักระหว่างแม่กับลูกของนางผีเสื้อสมุทรทำให้สะท้อนสังคมและวัฒนธรรมของไทยเรื่องความรักความสัมพันธ์ระหว่างแม่ลูก ดังในบทหนึ่งที่สินสมุทรบอกกับแม่ว่าถึงตัวลูกจะจากไปแต่ความเป็นแม่ลูกก็ไม่ได้หายไปด้วย ซึ่งทำให้เห็นความรักและความกตัญญูของลูกที่ถึงแม้จะรู้ว่าแม่ตนเองไม่เหมือนคนทั่วไป สินสมุทรก็ยังรักแม่ผู้ให้กำเนิด ดังต่ออย่างต่อไปนี้
นอกจากความรักระหว่างแม่ลูกแล้ว ก็ยังมีเรื่องราวความรักระหว่างพ่อลูกอีกด้วย ที่ในเรื่องได้ทำให้เห็นความรักของพระอภัยมณีที่มีให้กับลูกอย่างสินสมุทรซึ่งเป็นคนเลี้ยงมาตั้งแต่เด็ก ดังตัวอย่าง
สุดท้ายคือเรื่องการช่วยเหลือเพื่อนมนุษย์ที่ปรากฏในเรื่องอย่างเด่นชัดที่สุดเพราะการช่วยเหลือเพื่อนมนุษย์ของพระฤๅษี ทำให้พระอภัยมณีรอดชีวิต ดังบทต่อไปนี้
และในตอนที่ครอบครัวนางเงือกได้เสียสละช่วยพาพระอภัยมณีหนีจากนางผีเสื้อสมุทรโดยการแบกขึ้นหลังแล้วว่ายน้ำหนี ดังบทต่อไปนี้
ข้อคิดที่ได้จากเรื่อง
จุดเริ่มต้นของเรื่องเกิดจากความรักที่ไม่สมัครใจของพระอภัยมณีกับนางผีเสื้อสมุทรจนก่อให้เกิดเรื่องราวขึ้นมากมาย สุดท้ายแล้วการบังคับของนางผีเสื้อสมุทรก็ส่งผลเสียกับทุกคน นอกจากนี้ในเรื่องยังให้ข้อคิดเกี่ยวกับการเสียสละของครอบครัวเงือก ที่ให้ความช่วยเหลือพระอภัยมณีโดยไม่ห่วงชีวิต และพระอภัยมณีที่จะเสียสละตายแทนทุกคน ทำให้อ่านแล้วเกิดข้อคิดเตือนใจเกี่ยวกับการเสียสละเพื่อส่วนรวม
จบไปแล้วนะคะสำหรับเรื่องราวของคุณค่าในพระอภัยมณี ถือว่าเป็นวรรณคดีที่ให้อะไรกับสังคมมากมายเลยทีเดียวค่ะ ไม่ว่าจะเป็นในแง่ของบทประพันธ์ที่แต่งขึ้นโดยกวีเอกอย่างสุนทรภู่ หรือจะเป็นการให้ข้อคิดเตือนใจที่ผู้แต่งให้สอดแทรกมาอยู่เป็นระยะตลอดทั้งเรื่อง สุดท้ายนี้เพื่อเป็นการทบทวนบทเรียน น้อง ๆ อย่าลืมไปชมคลิปการสอนของครูอุ้มเพื่อฟังคำอธิบายนะคะ ในคลิปครูอุ้มจะพาเราไปทบทวนรสทางวรรณคดีและอธิบายเกี่ยวกับคุณค่ารวมถึงข้อคิดอย่างละเอียดให้น้อง ๆ เข้าใจมากขึ้น ไปชมกันเลยค่ะ
อย่าพลาดการติดตามบทความภาษาไทยจาก nockacademy
