น้อง ๆ หลายคนคงจะรู้โครงสร้างของประโยคกันอยู่แล้ว คือจะมีประธาน กริยา กรรม เป็นส่วนประกอบ แต่ในชีวิตจริงเราไม่ได้พูดกันตามโครงสร้างเสมอไป เพราะจะมีส่วนขยายมาเพิ่มความมากขึ้นเพื่อให้ผู้พูดและผู้รับฟังสื่อสารกันได้อย่างเข้าใจมากขึ้นจนบางครั้งก็อาจทำให้ดูซับซ้อนจนไม่รู้ว่าเป็นประโยคแบบไหนและอะไรคือใจความสำคัญของประโยค บทเรียนในวันนี้จะพาน้อง ๆ ไปทำความรู้จักกับเรื่อง ประโยคซับซ้อน ทั้งประโยคความเดียวซับซ้อน ประโยคความรวมซับซ้อน และประโยคความซ้อนซับซ้อน ประโยคแต่ละชนิดจะเป็นอย่างไร ไปเรียนรู้พร้อม ๆ กันเลยค่ะ ประโยคเอย จงซับซ้อนยิ่งขึ้น !
ประโยคซับซ้อน
ประโยคซับซ้อน เป็นการนำรูปประโยค ทั้งประโยคความเดียว ความรวม และความซ้อนมาขยายความให้มีความชัดเจน โดยการวางคำขยายนั้น จะอยู่ด้านหลังข้อความที่ต้องการขยาย แต่จะต้องไม่เรียงคำขยายเพื่อไม่ให้เกิดความกำกวมมากเกินไปเพราะอาจทำให้ใจความของประโยคมีความคลาดเคลื่อนได้ เพื่อที่จะสื่อได้ชัดเจนและถูกต้องถึงต้องให้คำยายอยู่ใกล้คำที่จะขยาย เพราะหากวางคำขยายผิด ประโยคก็จะเปลี่ยนไปทันที มาดูกันค่ะว่าประโยคแต่ละชนิดเมื่อกลายเป็นประโยคซับซ้อนแล้วจะมีวิธีสังเกตอย่างไร
ประโยคความเดียวซับซ้อน
ประโยคความเดียวซับซ้อน คือประโยคความเดียวที่มีส่วนขยายทั้งบทประธาน บทกริยา หรือบทกรรมเพียงบทใดบทหนึ่ง หรือหลายบทเพื่อให้มีความชัดเจนมากขึ้น
-ซับซ้อนที่ภาคประธาน
ส่วนขยายเป็นกลุ่มคำที่มีคำบุพบทนำหน้า ประธานเป็นกลุ่มคำที่มีคำว่า การ หรือ ความ นำหน้าหรือมีส่วนขยายเป็นคำหรือกลุ่มคำปะปนกัน
-ซับซ้อนที่ภาคแสดง
มีกริยาหรือตัวแสดงเป็นกลุ่มคำหลายคำ และมีอยู่หลายแห่งในประโยค
ตัวอย่าง เขาพยายามขับรถมาที่โรงเรียนอย่างไม่รีบร้อน
กลุ่มวัยรุ่นร้องเล่นเต้นรำไปตามจังหวะดนตรี
ประโยคความรวมที่ซับซ้อน
ประโยคความรวมที่ซับซ้อน คือประโยคความรวมที่ประกอบด้วยประโยคความเดียวมากกว่าสองประโยค โดยมีสันธานเป็นตัวเชื่อมเนื้อความของประโยคความเดียวทั้ง 2 ประโยคและเนื้อความหรือใจความเป็นอย่างเดียวกันหรือต่างกัน
– มีส่วนประกอบเป็นประโยคความเดียวซับซ้อน
“ทุเรียนไม่ใช่แค่มีรสชาติอร่อยแต่ยังช่วยในการเผาผลาญได้อีกด้วย”
ประโยคนี้เป็นประโยคความเดียว 2 ประโยคที่มีคำสันธานเป็นตัวเชื่อม
ประโยคที่ 1 ทุเรียนไม่ใช่แค่มีรสชาติอร่อย
ประโยคที่ 2 ทุเรียนยังช่วยในการเผาผลาญได้อีกด้วย
– มีส่วนประกอบเป็นประโยคความรวม
“ฉันชอบกินข้าว แต่เขาชอบกินก๋วยเตี๋ยว ดังนั้นฉันจึงไปกินข้าวกับเพื่อน และเขาก็ไปกินคนเดียว”
ประโยคนี้เป็นประโยคความรวม 2 ประโยค โดยมีคำสันธานเชื่อมคือ ดังนั้น จึง
ประโยคที่ 1 ฉันชอบกินข้าว แต่เขาชอบกินก๋วยเตี๋ยว คำสันธานคือ แต่
ประโยคที่ 2 ฉันไปกินข้าวกับเพื่อน และเขาก็ไปกินคนเดียว คำสันธานคือ และ
มีส่วนประกอบเป็นประโยคความซ้อน
“ฉันตั้งใจจะไปบ้านแม่ที่จังหวัดชลบุรีในอำเภอศรีราชาแต่รถติดเพราะเป็นวันหยุดยาว”
ประโยคนี้เป็นประโยคความซ้อน 2 ประโยค โดยมีคำสันธานเชื่อมคือ แต่
ประโยคที่ 1 ฉันตั้งใจจะไปบ้านแม่ที่จังหวัดชลบุรีในอำเภอศรีราชา คำเชื่อมคือ ที่
ประโยคที่ 2 รถติดเพราะเป็นวันหยุดยาว คำเชื่อมคือ เพราะ
ประโยคความซ้อนซับซ้อน
ประโยคความซ้อนซับซ้อน คือประโยคความซ้อนซึ่งประกอบด้วยประโยคย่อยหรือมากกว่าหนึ่งประโยค
-ประโยคหลักหรือประโยคย่อยเป็นประโยคความเดียวซับซ้อน
มีส่วนประกอบเป็นประโยคความรวม
มีส่วนประกอบเป็นประโยคความซ้อน
สรุปเรื่อง ประโยคซับซ้อน
ประโยคซับซ้อน เป็นประโยคที่จะทำการสนทนาระหว่างบุคคลหนึ่งกับอีกบุคคลหนึ่งมีความสมบูรณ์มากขึ้น เพราะในประโยคมีการเพิ่มส่วนขยายเข้าไป โดยมีวิธีสังเกตอย่างง่ายคือหาประโยคหลัก แล้วดูตำแหน่งของส่วนขยาย แต่สิ่งที่ต้องระวังคือหากวางส่วนขยายผิด ก็อาจจะทำให้ประโยคผิดเพี้ยนไป ซับซ้อนยิ่งขึ้น และยังทำให้ไม่เข้าใจอีกด้วย
เป็นอย่างไรบ้างคะ สำหรับบทเรียนหลักภาษาไทยในเรื่องประโยคซับซ้อนในวันนี้ จะเห็นได้ว่า ถึงในประโยคจะมีส่วนขยายเข้ามามากมาย แต่ถ้ารู้จักสังเกตเราก็จะแยกได้ไม่ยากเลยว่าประโยคไหนคืออะไร และใจความสำคัญคืออะไร และเพื่อให้ไม่ให้น้อง ๆ พลาดการทำโจทย์ข้อสอบ ก็อย่าลืมไปชมคลิปการสอนย้อนหลังของครูอุ้มนะคะ ในคลิปครูอุ้มอธิบายเกี่ยวกับเรื่องนี้ไว้อย่างละเอียดมาก ๆ ถ้าได้ฟังแล้วรับรองว่าน้อง ๆ จะเข้าใจมากยิ่งขึ้น และทำข้อสอบได้ทุกข้อแน่นอนค่ะ ไปทบทวนบทเรียนพร้อม ๆ กันเลยดีกว่าค่ะ
อย่าพลาดการติดตามบทความภาษาไทยจาก NockAcademy
