การพูดสรุปความสำคัญอย่างไร ? น้อง ๆ หลายคนคงจะเคยประสบปัญหาเวลาที่ต้องออกไปนำเสนองานหน้าชั้นเรียนแล้วไม่รู้ว่าจะพูดอย่างไรให้เพื่อนกับครูเข้าใจ เพราะเนื้อหาที่เราจำมามันก็เยอะเสียเหลือเกิน บทเรียนภาษาไทยวันนี้จะช่วยให้น้อง ๆ รับมือกับปัญหาเหล่านั้นได้ เพียงแค่น้อง ๆ มีความเข้าใจในเรื่องการพูดสรุปความ วันนี้เรามาดูไปพร้อม ๆ กันเลยนะคะว่าการพูดสรุปความจากเรื่องที่ฟังหรือดูจะมีวิธีใดบ้าง
การพูดสรุปความจากเรื่องที่ฟังและดู
การพูดคืออะไร
องค์ประกอบของการพูด
ผู้พูด คือผู้ที่มีจุดมุ่งหมายสำคัญที่จะนำเสนอความรู้ความคิดเห็นให้ผู้ฟังได้รับรู้และเข้าใจ
เนื้อเรื่อง คือเรื่องราวที่ผู้พูดจะนำเสนอเป็นความรู้ความคิดเห็นให้ผู้ฟังได้รับรู้อย่างเหมาะสม
ผู้ฟัง คือผู้รับฟังเรื่องราวต่าง ๆ ที่ผู้พูดนำเสนอ
ความหมายของการพูดสรุปความจากเรื่องที่ฟังและดู
การพูดสรุปความจากเรื่องที่ฟังและดู คือ การนำเรื่องที่ได้ฟังหรือดูมาสรุปเพื่อหาใจความสำคัญ เรียบเรียงใหม่แล้วถ่ายทอดออกมาให้ผู้ฟังได้รับรู้และเข้าใจตรงกัน โดยผู้พูดจะต้องมีความเข้าใจในเรื่องที่พูดและถ่ายทอดเรื่องราวที่สรุปมาได้อย่างถูกต้องโดยไม่บิดเบือนเนื้อหาใด ๆ
หลักการพูดสรุปความ
1. ใช้หลัก 5w1h
5W1H คือ ตัวอักษรตัวแรกของคำดังต่อไปนี้
Who = ใคร หรือบุคคลสำคัญที่เกี่ยวข้อง
What = อะไร เกิดอะไรขึ้นหรือมีเหตุการณ์ใดที่สำคัญ
Where = ที่ไหน เกิดเหตุการณ์ขึ้นที่ไหน
When = เมื่อไหร่ เกิดเหตุการณ์เมื่อไหร่
Why = ทำไม ทำไมถึงเกิดเหตุการณ์นี้ขึ้น
How = อย่างไร เกิดเหตุการณ์นี้ขึ้นได้อย่างไร
วิธีการใช้หลัก 5w1h ในการสรุปความจากเรื่องที่ฟังและดูสามารถทำได้อย่างง่าย ๆ โดยการหาว่าใครเป็นประธาน ทำอะไร ทำที่ไหน ทำเมื่อไหร่ ทำไม ทำอย่างไร
ตัวอย่าง
เว็บไซต์ข่าว ยูเอสเอ ทูเดย์ รายงานว่า วัยรุ่นอายุ 18 ปีจากรัฐเมน ถูกหลุมทรายที่เขากับน้องสาววัย 17 ปีช่วยกันขุดบนชายหาดรัฐนิวเจอร์ซีย์ ถล่มฝังจนเสียชีวิต เมื่อช่วงเย็นวันอังคารที่ 17 พ.ค. 2565 ที่ผ่านมา ส่วนผู้เป็นน้องสาวได้รับความช่วยเหลือ และรักษาตัวในที่เกิดเหตุ
ตามการเปิดเผยของตำรวจ วัยรุ่นรายนี้มาเที่ยวชายหาดที่เรียกว่า โอเชียน บีช 3 ซึ่งเป็นหาดชุมชนใกล้กับย่าน แชดวิก บีช ก่อนเจ้าหน้าที่จะได้รับแจ้งเหตุและเดินทางไปถึงในเวลาประมาณ 16.09 น. ก่อนเจ้าหน้าที่ขุดร่างชายหนุ่มขึ้นมาได้ในเวลา 18.45 น.
ด้านนาย มอริซ ฮิลล์ จูเนียร์ นายกเทศมนตรีเมืองทอมส์ ริเวอร์ เผยกับผู้สื่อข่าวว่า พี่น้องคู่นี้ช่วยกันขุดหลุมทรายด้วยจานร่อน จนหลุมมีขนาดลึกมาก
(ตัวอย่างข่าวจาก : ไทยรัฐ ออนไลน์)
เมื่อนำมาสรุปความโดยใช้หลัก 5w1h แล้วจะได้เนื้อหาที่สรุปดังนี้
Who = พี่น้อง 2 คน
What = ทรายถล่มใส่จนพี่ชายเสียชีวิต
Where = ชายหาดรัฐนิวเจอร์ซีย์
When = วันอังคารที่ 17 พ.ค. 2565
Why = ขุดหลุมทรายเล่น
How = หลุมมีขนาดลึกจึงถล่มลงมา
2.เรียบเรียงเนื้อหาตามลำดับเหตุการณ์
การเรียบเรียงเนื้อหาตามลำดับการณ์มีความสำคัญ เนื่องจากว่าในบางเรื่องมีความซับซ้อน การลำดับเหตุการณ์ก่อนที่จะพูด จะช่วยให้ผู้พูดไม่สับสนและยังทำให้ผู้ฟังเข้าใจเรื่องราวได้โดยง่าย
จากตัวอย่างข่าวในข้อที่ 1 หลังจากได้ใจความสำคัญของเรื่องโดยใช้หลัก 5w1h แล้วเมื่อนำมาเรียบเรียงใหม่ตามลำดับเหตุการณ์จะสามารถพูดสรุปความจะได้ดังนี้
เมื่อวันอังคารที่ 17 พ.ค. 2565 ที่ชายหาดรัฐนิวเจอร์ซีย์ พี่น้อง 2 คน ช่วยกันขุดหลุมทรายเล่นจนหลุมมีขนาดลึกก่อนจะถูกทรายที่ขุดไว้ถล่มลงมาฝังร่างพี่ชายเสียชีวิต
3. ฝึกพูด ซ้อมพูดให้จดจำได้
การฝึกพูดกับตัวเองหรือให้คนอื่นฟังซ้ำ ๆ จะช่วยให้เมื่อถึงเวลาที่ต้องพูด ผู้พูดจะรู้สึกผ่อนคลายลงและไม่พูดติดขัดระหว่างการนำเสนอ ดังนั้นก่อนที่จะพูดเรื่องใดก็ตามควรฝึกพูดหรืออ่านเนื้อหาที่เราเตรียมมาให้คล่องเสียก่อนนะคะ
4. อ้างอิงแหล่งที่มาของข้อมูล
ในบางครั้งการพูดที่มีเนื้อหายาวหรือมีหลายหัวข้อ ผู้พูดไม่จำเป็นต้องจำหัวข้อให้ได้ครบทั้งหมด ขณะพูดสามารถพกกระดาษแผ่นเล็ก ๆ ที่จดชื่อหัวข้อตามลำดับการพูดแล้วสามารถยกขึ้นมาดูได้ เพราะให้ตัวผู้พูดเข้าใจได้เองว่าตอนนี้กำลังพูดถึงหัวข้อไหน และจะพูดหัวข้อใดเป็นเรื่องถัดไป
5.รักษามารยาทในการพูด
ข้อนี้แม้ว่าจะไม่ได้เป็นวิธีพูดโดยตรง แต่มารยาทก็เป็นสิ่งที่ผู้พูดทุกคนควรมี และควรคำนึงถึงไว้เสมอเพราะต่อให้เราจะพูดเนื้อหาที่เตรียมมาดีแค่ไหน แต่หากเราพูดจทำร้ายความรู้สึกผู้ฟัง หรือหยอกล้อจนเกินพอดีก็จะทำให้การพูดไม่น่าฟังอีกต่อไป
ประโยชน์ของการพูดสรุปความ
การพูดสรุปความจากเรื่องที่ฟังและดูสามารถนำไปใช้สำหรับการพูดอภิปรายทั่ว ๆ ไปที่เราทุกคนต่างต้องเจอตั้งแต่วัยเรียนไปจนถึงวัยทำงาน หรือจะช่วยให้เราสามารถสรุปความจากการฟังบรรยายไปพูดให้คนอื่นฟังได้อีกที แต่ทั้งนี้ การพูดสรุปความจากเรื่องที่ฟังและดูไม่จำเป็นต้องอยู่แต่ในห้องเรียนเท่านั้น เพราะสามารถนำไปใช้ในชีวิตประจำได้ด้วย อย่างเช่นการดูข่าว ทุกครั้งที่นักข่าวพูดรายงานข่าวยาว ๆ ถ้าน้อง ๆ มีทักษะในการพูดสรุปความ ก็จะสามารถนำข่าวที่ได้ยินมาไปพูดสรุปให้คนเฒ่าคนแก่หรือผู้ปกครองที่ทำงานยุ่งจนอาจไม่มีเวลาติดตามข่าวได้
เห็นไหมคะว่าการพูดสรุปความจากเรื่องที่ฟังและดูมีความสำคัญแค่ไหน ถ้าน้อง ๆ หมั่นฝึกฝนทั้งในเรื่องการพูด และการสรุปความ การพูดสรุปความก็ไม่ใช่เรื่องยากอีกต่อไปค่ะ และถ้าน้อง ๆ คนไหนอยากจะฟังคำอธิบายเพิ่มเติมจากครูอุ้ม ก็สามารถตามไปชมคลิปการสอนย้อนหลังได้ที่ด้านล่างนี้เลยค่ะ
