สุภาษิตพระร่วง

หลังได้เรียนรู้เรื่องประวัติความเป็นมาของสุภาษิตพระร่วงไปแล้ว น้อง ๆ ก็คงอยากรู้ใช่ไหมคะว่าในเรื่องสุภาษิตพระร่วงนั้นสอดแทรกคำสอนเรื่องใดไว้บ้าง รวมถึงคุณค่าที่อยู่ในวรรณคดีอันทรงคุณค่าเรื่องนี้ด้วย บทเรียนวันนี้จะพาน้อง ๆ ทุกคนไปศึกษาตัวบทเด่น ๆ ที่น่าสนใจในสุภาษิตพระร่วงพร้อมเรียนรู้ถึงคุณค่าของเรื่องนี้กันค่ะ

ศึกษาตัวบทที่น่าสนใจในเรื่องสุภาษิตพระร่วง

คำสอนที่ปรากฏในตัวบท

• ควรเรียนเพื่อนเป็นประโยชน์แก่ตัวเอง
• เป็นเด็กควรเรียนหนังสือ พอโตขึ้นค่อยหาเงิน ทำอะไรให้เหมาะสมกับวัย
• อย่าเอาของคนอื่นมาเป็นของตัวเอง
• อย่ารีบด่วนสรุปเรื่อง่าง ๆ
• ให้ประพฤติตนตามแบบวัฒนธรรมที่ดีงาม
• เลือกทำในสิ่งที่ดี อย่าทำสิ่งที่ไม่ดี

คำสอนที่ปรากฏในตัวบท

• อย่าโกรธเวลาครูสอน
• เมื่อทำผิดควรรู้ตัวและสำนึก
• เสียทรัพย์ดีกว่าเสียศักดิ์ศรี
• ให้เป็นคนที่จงรักภักดี
• อย่าไปเอาเปรียบเพื่อน
• ช่วยเตือนเพื่อนเมื่อทำผิด คนไหนทำดีก็ควรชื่นชม
• อย่าขอของรักของหวงจากเพื่อน
• รักกันมากก็อาจจะทำให้จากกันไกล
• เมื่อเจอศัตรูที่ต่อหน้าพูดจาดี อย่าเอาความลับของตัวเองไปบอกให้เขารู้
• อย่าเอาแต่หลงมัวเมา ต้องคิดไตร่ตรองทุกครั้ง

คำสอนที่ปรากฏในตัวบท

• อย่าเชื่อใจคนที่เคยทรยศ
• เวลาทำผิดอย่าลากคนอื่นมาร่วมด้วย
• อย่าไว้ใจใครง่าย ๆ
• เวลาใครสั่งสอนอย่าไปสอนตอบ
• เรื่องที่ดีควรจำใส่ใจเอาไว้
• อย่าไว้ใจทางอย่าวางใจคน
• ใครที่ทำดีด้วยก็ควรจะทำดีตอบกลับไป
• คิดก่อนพูด
• อย่านินทาผู้อื่น
• อย่าหลงตัวเองจนเกินไป
• อย่าดูถูกคนจน
• รู้จักสร้างความสัมพันธ์กับคนอื่น
• เคารพในวงศ์ตระกูลของตัวเอง

คุณค่าที่อยู่ในเรื่องสุภาษิตพระร่วง

คุณค่าด้านวรรณศิลป์

1. มีสัมผัสใน สัมผัสนอกที่งดงาม
2. มีการเล่นคำซ้ำเพื่อนเน้นความหมาย เช่น คำว่า ผิ ในสุภาษิตพระร่วงมีการเล่นคำว่า ผิ ที่มีความหมายว่า ถ้า เป็นคำซ้ำที่มีความหมายเหมือนเดิม

คุณค่าด้านเนื้อหา 

สุภาษิตพระร่วงมีคุณค่าด้านเนื้อหาที่ให้แนวคิดแก่คนทั่วไปเกี่ยวกับปฏิบัติตนให้เหมาะสม โดยครอบคลุมหลักปฏิบัติต่าง ๆ ดังนี้

1. การปฏิบัติตนต่อพระมหากษัตริย์ เช่น เฝ้าท้าวไทอย่าทระนง, ท่านไท้อย่าหมายโทษ
2. การปฏิบัติตนต่อครูอาจารย์ เช่น ครูบาสอนอย่าโกรธ, ยอครูยอต่อหน้า
3. การปฏิบัติตนต่อผู้ที่อาวุโสกว่า เช่น อย่านั่งชิดผู้ใหญ่, จงนบนอบต่อผู้เฒ่า
4. การปฏิบัติต่อญาติมิตร เช่น อย่าอวดหาญแก่เพื่อน, เมตตาตอบต่อมิตร

สุภาษิตพระร่วง เป็นหลักคำสอนที่มีประโยชน์ต่อการดำเนินชีวิตเพราะสามารถนำมาประยุกต์ใช้ได้จริงในสังคมวัฒนธรรมไทย ขึ้นอยู่กับบริบท มีหลายสำนวน แต่ละสำนวนมีความงดงามแม้จะใช้คำที่เรียบง่ายและไม่ได้มีฉันทลักษณ์ที่ซับซ้อน เมื่ออ่านแล้วน้อง ๆ จะรู้สึกเลยว่าแทบไม่เจอคำศัพท์ยากจนแปลไม่ออก สามารถเข้าใจได้ทันที สุภาษิตพระร่วงจึงเป็นวรรณคดีคำสอนที่เหมาะกับทุกยุคทุกสมัยจริง ๆ ค่ะ และสุดท้าย ถ้าน้อง ๆ คนไหนอยากจะฟังคำอธิบายเกี่ยวกับตัวบทรวมถึงคำศัพท์เพิ่มเติม ก็สามารถไปรับชมรับฟังได้ที่คลิปการสอนย้อนหลังของครูอุ้มที่คลิปด้านล่างนี้เลยค่ะ