สุภาษิตพระร่วง
หลังได้เรียนรู้เรื่องประวัติความเป็นมาของสุภาษิตพระร่วงไปแล้ว น้อง ๆ ก็คงอยากรู้ใช่ไหมคะว่าในเรื่องสุภาษิตพระร่วงนั้นสอดแทรกคำสอนเรื่องใดไว้บ้าง รวมถึงคุณค่าที่อยู่ในวรรณคดีอันทรงคุณค่าเรื่องนี้ด้วย บทเรียนวันนี้จะพาน้อง ๆ ทุกคนไปศึกษาตัวบทเด่น ๆ ที่น่าสนใจในสุภาษิตพระร่วงพร้อมเรียนรู้ถึงคุณค่าของเรื่องนี้กันค่ะ
ศึกษาตัวบทที่น่าสนใจในเรื่องสุภาษิตพระร่วง
คำสอนที่ปรากฏในตัวบท
- ควรเรียนเพื่อนเป็นประโยชน์แก่ตัวเอง
- เป็นเด็กควรเรียนหนังสือ พอโตขึ้นค่อยหาเงิน ทำอะไรให้เหมาะสมกับวัย
- อย่าเอาของคนอื่นมาเป็นของตัวเอง
- อย่ารีบด่วนสรุปเรื่อง่าง ๆ
- ให้ประพฤติตนตามแบบวัฒนธรรมที่ดีงาม
- เลือกทำในสิ่งที่ดี อย่าทำสิ่งที่ไม่ดี
คำสอนที่ปรากฏในตัวบท
- อย่าโกรธเวลาครูสอน
- เมื่อทำผิดควรรู้ตัวและสำนึก
- เสียทรัพย์ดีกว่าเสียศักดิ์ศรี
- ให้เป็นคนที่จงรักภักดี
- อย่าไปเอาเปรียบเพื่อน
- ช่วยเตือนเพื่อนเมื่อทำผิด คนไหนทำดีก็ควรชื่นชม
- อย่าขอของรักของหวงจากเพื่อน
- รักกันมากก็อาจจะทำให้จากกันไกล
- เมื่อเจอศัตรูที่ต่อหน้าพูดจาดี อย่าเอาความลับของตัวเองไปบอกให้เขารู้
- อย่าเอาแต่หลงมัวเมา ต้องคิดไตร่ตรองทุกครั้ง
คำสอนที่ปรากฏในตัวบท
- อย่าเชื่อใจคนที่เคยทรยศ
- เวลาทำผิดอย่าลากคนอื่นมาร่วมด้วย
- อย่าไว้ใจใครง่าย ๆ
- เวลาใครสั่งสอนอย่าไปสอนตอบ
- เรื่องที่ดีควรจำใส่ใจเอาไว้
- อย่าไว้ใจทางอย่าวางใจคน
- ใครที่ทำดีด้วยก็ควรจะทำดีตอบกลับไป
- คิดก่อนพูด
- อย่านินทาผู้อื่น
- อย่าหลงตัวเองจนเกินไป
- อย่าดูถูกคนจน
- รู้จักสร้างความสัมพันธ์กับคนอื่น
- เคารพในวงศ์ตระกูลของตัวเอง
คุณค่าที่อยู่ในเรื่องสุภาษิตพระร่วง
คุณค่าด้านวรรณศิลป์
- มีสัมผัสใน สัมผัสนอกที่งดงาม
- มีการเล่นคำซ้ำเพื่อนเน้นความหมาย เช่น คำว่า ผิ ในสุภาษิตพระร่วงมีการเล่นคำว่า ผิ ที่มีความหมายว่า ถ้า เป็นคำซ้ำที่มีความหมายเหมือนเดิม
คุณค่าด้านเนื้อหา
สุภาษิตพระร่วงมีคุณค่าด้านเนื้อหาที่ให้แนวคิดแก่คนทั่วไปเกี่ยวกับปฏิบัติตนให้เหมาะสม โดยครอบคลุมหลักปฏิบัติต่าง ๆ ดังนี้
- การปฏิบัติตนต่อพระมหากษัตริย์ เช่น เฝ้าท้าวไทอย่าทระนง, ท่านไท้อย่าหมายโทษ
- การปฏิบัติตนต่อครูอาจารย์ เช่น ครูบาสอนอย่าโกรธ, ยอครูยอต่อหน้า
- การปฏิบัติตนต่อผู้ที่อาวุโสกว่า เช่น อย่านั่งชิดผู้ใหญ่, จงนบนอบต่อผู้เฒ่า
- การปฏิบัติต่อญาติมิตร เช่น อย่าอวดหาญแก่เพื่อน, เมตตาตอบต่อมิตร
สุภาษิตพระร่วง เป็นหลักคำสอนที่มีประโยชน์ต่อการดำเนินชีวิตเพราะสามารถนำมาประยุกต์ใช้ได้จริงในสังคมวัฒนธรรมไทย ขึ้นอยู่กับบริบท มีหลายสำนวน แต่ละสำนวนมีความงดงามแม้จะใช้คำที่เรียบง่ายและไม่ได้มีฉันทลักษณ์ที่ซับซ้อน เมื่ออ่านแล้วน้อง ๆ จะรู้สึกเลยว่าแทบไม่เจอคำศัพท์ยากจนแปลไม่ออก สามารถเข้าใจได้ทันที สุภาษิตพระร่วงจึงเป็นวรรณคดีคำสอนที่เหมาะกับทุกยุคทุกสมัยจริง ๆ ค่ะ และสุดท้าย ถ้าน้อง ๆ คนไหนอยากจะฟังคำอธิบายเกี่ยวกับตัวบทรวมถึงคำศัพท์เพิ่มเติม ก็สามารถไปรับชมรับฟังได้ที่คลิปการสอนย้อนหลังของครูอุ้มที่คลิปด้านล่างนี้เลยค่ะ
