จนถึงตอนนี้น้อง ๆ คงได้เรียนวรรณคดีกันมามากมายหลายเรื่อง แต่ละเรื่องก็อาจจะมีการใช้ลักษณะคำประพันธ์ที่ต่างกันออกไป หรือซ้ำกันบ้าง บทนมัสการมาตาปิตุคุณ และอาจาริยคุณ ก็เป็นหนึ่งในวรรณคดีไทยที่อยู่ในแบบเรียนของน้อง ๆ แต่ความพิเศษคือลักษณะคำประพันธ์ที่น้อง ๆ อาจจะไม่เคยได้ยินมาก่อนอย่าง อินทรวิเชียร์ฉันท์ 11 จะเป็นอย่างไรบ้าง ถ้าพร้อมแล้วไปเรียนรู้วรรณคดีเรื่องนี้พร้อมกันเลยค่ะ
ความเป็นมาของบทนมัสการมาตาปิตุคุณ และอาจาริยคุณ
บทนมัสการมาตาปิตุคุณ และอาจาริยคุณ เป็นบทร้อยกรองขนาดสั้น มีเนื้อหาแสดงคุณของบิดามารดาและครูอาจารย์ ประพันธ์ขึ้นโดย พระยาศรีสุนทรโวหาร (น้อย อาจารยางกูร) เค้าโครงเดิมเป็นคาถาภาษาบาลี
ลักษณะคำประพันธ์
บทนมัสการมาตาปิตุคุณ และอาจาริยคุณ แต่งโดยใช้อินทรวิเชียร์ฉันท์ 11
ถอดความตัวบท
ถอดความ
กล่าวถึงการนอบน้อมในพระคุณของบิดามารดา ผู้ที่เลี้ยงดูเรามาตั้งแต่เล็ก แม้ว่าจะต้องเจอเรื่องยากลำบากแค่ไหนก็ยังคอยดูแลอยู่ไม่ห่าง อีกทั้งยังคอยปกป้องจากอันตรายจนลูกมีชีวิตรอดมาเป็นผู้ใหญ่ได้ พระคุณของบิดามารดา จึงยิ่งใหญ่กว่าภูเขาหรือผืนแผ่นดิน ไม่ว่าเราจะบูชาพระคุณนี้อย่างไรก็มิอาจทดแทนได้
ถอดความ
กล่าวถึงการสรรเสริญพระคุณของครูอาจารย์ ที่เปี่ยมด้วยความโอบอ้อม เป็นผู้ที่คอยอบรมสั่งสอนให้มีความรู้ในเรื่องต่าง ๆ ให้บรรดามีความเข้าใจแจ่มแจ้ง และฉลาดหลักแหลม และยังมีความเมตตาเที่ยงตรง พระคุณของครูถือเป็นเลิศในสามโลก ลูกศิษย์ทุกคนควรระลึกและยกย่อง
คุณค่าที่ปรากฏในเรื่อง
คุณค่าด้านวรรณศิลป์
วรรณศิลป์ที่โดดเด่นในบทนมัสการมาตาปิตุคุณและอาจาริยคุณคือการเล่นเสียงสัมผัส
คุณค่าด้านเนื้อหา
ทั้ง 2 บทนมัสการสอนเหมือนกันคือเรื่องของการกตัญญูรู้คน ให้สำนึกในพระคุณของบิดามารดาผู้ให้กำเนิด และครูบาอาจารย์ที่ถึงแม้จะไม่ได้ให้กำเนิดแต่ก็เป็นผู้ที่เสียสละ คอยอบรมบ่มนิสัยและให้ความรู้ ซึ่งเป็นสิ่งที่สะท้อนให้เห็นว่าคนไทยให้ความสำคัญเรื่องกตัญญูรู้คน จึงปลูกฝังให้กับเด็ก ๆ ผ่านแบบเรียนภาษาไทย
บทนมัสการมาตาปิตุคุณและอาจาริยคุณ เป็นบทอาขยานที่น้อง ๆ สามารถจำได้อย่างง่ายเพียงแค่ใช้ทำนองสรภัญญะ รับรองว่าน้อง ๆ จะสามารถจำได้และท่องบทร้อยกรองนี้ได้อย่างลื่นไหลเลยทีเดียวค่ะ สุดท้ายนี้น้อง ๆ สามารถตามไปดูคลิปการสอนของครูอุ้มที่ได้สรุปความรู้ของบทนมัสการนี้ไว้ อย่าลืมไปดูเพื่อทบทวนบทเรียนกันนะคะ
อย่าพลาดการติดตามบทความภาษาไทยจาก nockacademy
